Polyp đại trực tràng là gì?

Khả năng miễn dịch bị suy yếu dần là nguyên nhân gây nên các bệnh lý ở tuổi già, trong đó có polyp đại trực tràng. Tuy nhiên nhiều nghiên cứu cho thấy đây là căn bệnh không chỉ gặp phải ở những người lớn tuổi mà ở một số đối tượng khác cũng có nguy cơ xuất hiện polyp ở đại trực tràng gây nên khó khăn và phiền toái trong cuộc sống. Vậy polyp đại trực tràng là gì ? 

Bệnh polyp đại trực tràng

Polyp đai trực tràng

Hình ảnh polyp đại trực tràng trên cơ thể người

Định nghĩa

Theo Bác sĩ Nguyễn Hữu Tiếng cho biết: ” Polyp đại trực tràng là sự phát triển quá mức của những tế bào niêm mạc đại trực tràng thành những khối bất thường nằm trong lòng đại trực tràng. Polyp đại trực tràng rất đa dạng và có thể xuất hiện ở mọi nơi trong khung đại trực tràng. Polyp đại  trực tràng có thể có kích thước rất nhỏ từ vài milimét nhưng cũng có thể phát hiện polyp dài khoảng vài đến vài chục centimét. Mật độ polyp đại trực tràng có thể thay đổi, có polyp mật độ láng, có polyp  mật độ sần sùi, có polyp có cuống hoặc không cuống. Tùy theo hình dạng, kích thước, vị trí, số lượng của polyp mà các nhà chuyên môn có cách nhìn nhận khác nhau về polyp đại trực tràng “.

Nguyên nhân gây bệnh

– Có nhiều nghiên cứu cho thấy nguyên nhân gây nên polyp đại trực tràng là do đột biến gen: Đột biến gen làm cho các tế bào phát triển không bình thường tạo thành  polyp trong lòng đại trực tràng. Qúa trình tăng sinh của tế bào thường chịu sự chi phối của một nhóm gen gây ung thư và một nhóm gen ức chế các khối u. Vì vậy khi xảy ra sự đột biến ở bất kỳ một trong hai gen trên đều có nguy cơ khiến cho tế bào bị tăng sinh quá mức tạo thành polyp hoặc các khối u, thậm chí có thể dẫn tới căn bệnh ung thư.

– Bên cạnh đó chế độ dinh dưỡng không hợp lý, việc ăn quá nhiều thức ăn nhiều dầu mỡ, các loại thịt đỏ như: thịt dê, thịt bò, thịt chó… hoặc khẩu phần ăn thiếu vitamin và các chất khoáng, chất xơ… là nguyên nhân gây nên polyp đại trực tràng.

Chế độ dinh dưỡng gây polyp đại trực tràng

Những thức ăn có nguy cơ gây polyp đại trực tràng

– Ngoài ra bệnh polyp đại trực tràng cũng có thể gặp phải ở người bệnh bị béo phì, lười vận động, người nghiện thuốc lá hoặc người bị viêm đại tràng mạn tính, người từng cắt bỏ buồng trứng ( nữ giới) … Theo khảo sát thì polyp đại trực tràng chiếm tỉ lệ cao ở người lớn tuổi ( >50 tuổi ), nam gặp nhiều hơn nữ.

– Yếu tố di truyền cũng được xem là một trong nhưng nguyên nhân của polyp đại trực tràng. Những người có gia đình, người thân cận huyết bị polyp dạ dày thường có tỉ lệ mắc bệnh cao hơn so với những người khác.

Biểu hiện của bệnh polyp đại trực tràng

Ở người bị polyp đại trực tràng thì tình trạng bệnh thường diễn biến âm thầm trong một thời gian dài mà không có triệu chứng. Người bệnh chỉ được phát hiện có polyp đại trực tràng khi đi khám sức khỏe hoặc mắc căn bệnh nào đó cần  phải chụp hoặc nội soi đại trực tràng.  Tuy nhiên ở một số trường hợp, bệnh lý cũng xảy ra các biểu hiện như:

– Đi ngoài ra máu: Người bệnh có thể phát hiện thấy phân của mình sau khi đi đại tiện có máu tươi loang lỗ, có thể máu dính vào giấy vệ sinh hoặc có trường hợp phân có lẫn dịch nhầy với máu màu nâu, đen hoặc lờ nhờ như máu cá giống người bị lỵ trực khuẩn. Đôi lúc phân mề hoặc nhão nhưng có máu kèm theo.

– Đại tiện phân lỏng: Sự xuất hiện của các polyp gây ra những triệu chứng ruột bị kích thích dẫn tới người bệnh bị đi ngoài nhiều lần, phân lỏng, có khi lại xuất hiện mót rặn.

– Đau bụng: Có thể người bệnh bị đau quặn bụng do polyp có kích thước lớn, kích thích làm tăng nhu dộng ruột và gây đau. Một số trường hợp đau bụng kèm theo  bí trung, đại tiện, buồn nôn và nôn. Triệu chứng lâm sàng này rất dễ gây nhầm lẫn với tắc ruột hoặc bán tắc ruột.

Tuy nhiên dù cho bệnh lý xảy ra âm ỉ, nghèo nàn không có triệu chứng hay xuất hiện các dấu hiệu điển hình thì người bệnh cũng nên phát hiện sớm và đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời. Ngoài ra người bệnh nên xem thêm polyp dạ dày không nên chủ quan để giúp phân biệt các triệu chứng lâm sàng liên quan đến bệnh lý tiêu hóa.

Chẩn đoán và điều trị bệnh polyp đại trực tràng

Để chuẩn đoán polyp đại trực tràng, có thể xét nghiệm ADN để phát hiện ra những đột biến gen hoặc xét nghiệm phân để tìm máu ẩn trong phân. Chụp Xquang có thuốc cản quang hoặc chụp cắt lớp vi tính ( CT Scanner ) giúp phát hiện sớm polyp trong lòng đại trực tràng. Tuy nhiên nội soi vẫn là phương pháp cận lâm sàng được xem là có giá trị chẩn đoán chính xác nhất và có thể lấy sinh thiết để xác định là u lành hay u ác tính. Hiện nay có nhiều phương pháp nội soi đại trực tràng hiện đại như: Nội soi đại tràng ảo, nội soi viên nang, dùng máy nội soi bằng ống soi mềm… có giá trị chẩn đoán cao và chính xác giúp bác sĩ dễ dàng nhận biết được tình trạng bệnh của bệnh nhân.

Nội soi polyp đại trực tràng

Bác sĩ tiến hành nội soi polyp đại trực tràng

Phát hiện sớm và điều trị kịp thời khi có polyp đại trực tràng là rất cần thiết. Đặc biệt các trường hợp có nhiều polyp, kích thước polyp to hoặc các dạng polyp tuyến dễ tái phát và có nguy cơ ác tính cao nên phải cắt bỏ càng sớm càng tốt bằng kỹ thuật mổ nội soi. Sau khi được loại bỏ polyp người bệnh nên tái khám và theo dõi sát sao tránh tình trạng tái phát và gây nên một số biến chứng nguy hiểm đến sức khỏe và tính mạng. Một số trường hợp các khối u đã chuyển thành ác tính thì lúc này cần có sự can thiệp của các bác sĩ ngoại khoa, có thể tiến hành hóa trị, xạ trị hoặc phẫu thuật cắt bỏ khối u ác tính.

Lời khuyên của bác sĩ

Bản chất của polyp đại trực tràng hầu hết là lành tính, tuy nhiên việc người bệnh không được phát hiện sớm và các polyp tồn tại lâu trong đại trực tràng sẽ chuyển thành ác tính và có nguy cơ dẫn đến ung thư. Vì vậy nên đi tầm soát sức khỏe định kỳ, đặc biệt là những đối tượng nằm trong nhóm có nguy cơ cao bị polyp đại trực tràng như: Người cao tuổi, người bị béo phì và lười vận động, viêm đại tràng mạn tính, người nghiện thuốc lá hoặc những người có người thân bị mắc bệnh polyp đại trực tràng… nhằm theo dõi tình trạng sức khỏe và phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường và có biện pháp xử lý thích hợp.

Cần có chế độ ăn uống thích hợp, tránh ăn nhiều chất béo, các loại thịt đỏ… Nên bổ sung vào khẩu phần ăn nhiều rau xanh và trái cây tươi, ngũ cốc… Hạn chế sử dụng nhiều rượu bia và các chất kích thích như thuốc lá, cà phê…

Không nên chủ quan xem thường với bất cứ dấu hiệu bất thường nào trên cơ thể, đặc biệt là đối với người cao tuổi. Nên đi khám ngay nếu người bệnh có xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, đi ngoài ra máu… và giúp phòng ngừa ung thư đại trực tràng khi có dấu hiệu. 

Bình luận